Em ơi, quýt ngọt Hương Cần
Ngô Cang

Vườn quýt quê ngoại Hương Cần, tháng 3 tháng 4 âm lịch, nở hoa trắng trĩu cành, hương thơm ngào ngạt như cưu mang từ nguồn cội mùi hương của những múi quýt ngọt ngào được chưng cất từ đất phù sa cổ và mạch nước ngầm Bồ Giang. Lặng lẽ, trong những vườn quít ở làng Hương Cần (xã Hương Toàn, Thừa Thiên Huế) có đến hàng trăm, hàng ngàn cây quít già tỏa mùi hương riêng của tuổi ưu tư. Giữa hạ nắng chang chang, mà bông quýt thơm li li từng bầy nhụy trắng xa xôi, được em ủ từ trong tay áo, đứng thấp thoáng ngòai bờ giậu như đón chờ ai!

Một chút nóng nảy và gay gắt của tiết trời bỗng tan đi, khi đón chùm hoa quýt từ tay người yêu dấu. Và hương quýt nhắc thầm một mái tóc thề nồng nàn, hâm hấp những giọt mồ hôi. Trái tim chưa kịp reo vui với nổi mong đợi một ngày nụ tình thụ trái...

Quýt Hương Cần xưa kia, là một trong những loài cây "đặc sản", đem lại giá trị kinh tế cao cho bà con địa phương. Gia đình mệ ngoại tôi cũng vượt qua gian khó, đa phần có công của vườn quýt ấy. Năm 1999, trận "lụt thế kỷ" hay còn gọi là trận "Đại hồng thủy" tàn phá nặng nề, quýt Hương Cần bị hư hại nặng. Người ta phải đem chiết cành nhân giống. Do việc trồng quýt không tập trung, kỹ thuật hạn chế, năng suất chưa cao.

Tôi lại muốn đi tìm một vầng trăng nơi vườn quýt quê ngọai. Mãi hoài là một vầng trăng "đêm đêm bến cũ". Trăng thường không lên như nắng gió trong ngày đã hẹn. Cứ để cho "ai đó" những háo hức, nhưng mong ước thần tiên của thời mới lớn. Trái quýt non xanh, rồi trái vàng hươm độ chín. Có chắc chắn chi một cơn gió heo máy, để cứ đinh ninh một mùa vàng no ấm.

Những khi nắng lên, nhưng khi mưa về bất chợt, trong mơ tưởng, tôi lại trôi về dòng sông Bồ, dưới bầu trời trong và sâu là những vườn quýt quê ngọai Hương Cần lấp lánh rải từng chùm trái quýt vàng. Chưa ăn mà đã ngọt ngào nơi đầu lưỡi. Trong một đêm về lại chốn cũ, ngắm lại cảnh vườn xưa! Thì đây, gốc quít già cỗi mà cây vẫn nặng trĩu trái. Tôi hái một chùm, nhớ lại ngày nào và tưởng nhớ trước kia, cây đã từng được mệ ngọai ra công chăm sóc. Rồi là giếng nước, bờ ao, nơi tắm giặt mỗi trưa, chiều. Tơ trời bay lãng đãng trên những ngọn cây, những buổi sáng sương đọng đầy tán lá. Tôi vẫn thèm về với mảnh vườn quýt một thuở cùng em. Sóng bước bên nhau để nghe tiếng thì thầm của đất quê ngoại ra công chăm sóc. Rồi là giếng nước, bờ ao, nơi tắm giặt mỗi trưa, chiều. Tơ trời bay lãng đãng trên những ngọn cây, những buổi sáng sương đọng đầy tán lá. Tôi vẫn thèm về với mảnh vườn quýt một thuở cùng em. Sóng bước bên bên nhau để nghe tiếng thì thầm của đất đai quê ngoại, tiếng trở mình của gió và lòai chim sâu về đùa trên ngọn quýt, để chợt vô tình hoa quýt rụng, đã trở thành giai điệu bài hát của tình yêu.

Nước nguồn Bồ, em ơi chưa cạn
Hương Cần quýt ngọt vẫn còn thơm

Vâng, rồi đây, chúng ta sẽ về hái quýt, những chùm quýt vàng hươm mọng nước nặng trĩu tình quê. Vẫn mãi mãi là một hứa hẹn trìu mến ngọt ngào như phảng phất giữa vô hình hồn thiêng sông núi. Như tiếng gọi rạt rào trong im lặng của mảnh đất lành có một thời vang bóng...